Kieleckie Centrum Wsparcia Cudzoziemców

Kieleckie Centrum Wsparcia Cudzoziemców

Stowarzyszenie Homo Politicus/Homo Politicus Association

tel. 665 450 507601 090 096

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

www.homopoliticus.org.pl

Kalendarz wydarzeń
Dodał: |

Bardzo często cudzoziemcy pytają mnie, czy PESEL jest obowiązkowy dla uzyskania karty pobytu.

Opowiadam wtedy, że w tym przypadku nie jest obowiązkowy.

Jednak PESEL jest konieczny do codziennego funkcjonowania w Polsce, a przynajmniej znacznie je ułatwia. Wszystkie polskie systemy informatyczne, gdzie są wprowadzane dane osobowe, potrzebują podania numeru PESEL poszczególnej osoby, m.in. systemy dotyczące ubezpieczeń społecznych (ZUS), ubezpieczeń zdrowotnych (eWUŚ), ubezpieczeń prywatnych (np. PZU, Warta, Aviva) oraz urząd skarbowy, gdzie składa się roczne zeznania o dochodach. Pesel jest konieczny również przy zakładaniu konta bankowego.

Do 1 marca 2015 roku uzyskanie numeru Pesel dla cudzoziemca było uzależnione od faktu jego zameldowania w Polsce oraz od terminu tego zameldowania.

Obcokrajowiec miał być zameldowany w Polsce na 90 dni, a w tym czasie mógł uzyskać PESEL, co oznacza uzyskanie przez daną osobę nabycie praw rezydenta w Polsce. Powszechnie nie mówi się o otrzymaniu praw rezydenta, tylko o dostaniu numeru PESEL.

Systemy administracji publicznej w innych krajach Unii Europejskiej (Irlandii, Estonii i in.) potwierdzają nabycie praw rezydenta przy otrzymaniu numerów identyfikacyjnych w danym kraju. Od 1 marca 2015 roku w Polsce obowiązuje znowelizowana ustawa z dn. 24 września 2010 o ewidencji ludności. Wprowadza ona wiele zmian, m.in. w uzyskaniu PESEL-u dla cudzoziemców.

W artykule 13 ustawy jest mowa o potrzebie zapewnienia oraz różnicach w zapisach imion i nazwisk cudzoziemców w różnych alfabetach, w artykuł 16 – o nadawaniu numeru PESEL z urzędu, a w artykule 7 ustęp 2 – o osobach obowiązanych na podstawie odrębnych przepisów do posiadania numeru PESEL.

Jak wygląda praktyka otrzymania numeru PESEL po 1 marca 2015 roku?

Przykład 1. Pani N. przychodzi do urzędu dzielnicy w Warszawie i pyta o możliwości nadania numeru PESEL dla celów ubezpieczeń społecznych. Otrzymuje odpowiedź, że może uzyskać PESEL na podstawie artykułu 16 wyżej wymienionej ustawy. Cudzoziemka wypełnia wniosek. Urzędnik wprowadza dane do systemu i po 30 minutach pobytu w urzędzie pani N. ma przydzielony swój PESEL.

Przykład 2. Cudzoziemiec X. przychodzi do urzędu gminy w województwie mazowieckim z wypełnionym wnioskiem o nadanie mu numeru PESEL. Urzędnik na początku nie chce przyjmować wniosku, mówi o braku odpowiednich załączników. Później już zgadza się przyjąć wniosek, jednak informuje cudzoziemca, że na podstawie artykułu 16 numer PESEL nie może być nadany. Urzędnik nie wie, jaka jest podstawa prawna, żeby otrzymać ten numer, i twierdzi, że to cudzoziemiec powinien ją znać. Cudzoziemiec nie uzyskuje numeru PESEL.

Przykład 3. Pani X., pracodawca cudzoziemca, składa wniosek w urzędzie gminy (miasto, 40 tys. mieszkańców) o nadaniu numeru PESEL dla swojego pracownika. Urzędniczka kategorycznie odmawia przyjęcia wniosku. Mówi, że nie ma podstawy prawnej do nadania tego numeru. Wniosek nie jest kompletny oraz nie została wskazana podstawa prawna, która obowiązywałaby cudzoziemca do otrzymania numeru PESEL. Po telefonie do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych – które jest autorem ustawy – Departamentu Ewidencji Ludności rozmawiam z urzędniczką o tym, jak ma wyglądać praktyka uzyskania numeru PESEL. Otrzymuję odpowiedź o obowiązku nadania tego numeru tylko kilku kategoriom cudzoziemców: tym, którzy uzyskali status uchodźcy, pobyt tolerowany oraz znajdującym się w trakcie procedury uzyskania statusu uchodźcy. Inne grupy cudzoziemców nie mają obowiązku uzyskania numeru PESEL. Informuję urzędniczkę, że we wszystkich systemach informatycznych wymagany jest PESEL i że dla cudzoziemców w Polsce jego brak stanowi dla nich duży dyskomfort. Urzędniczka twierdzi, że PESEL nie będzie nadawany cudzoziemcom dla ułatwienia im życia i nie ona tworzy ustawy.

Zwróciłam się do ZUS-u z prośbą o interpretację tego przypisu i wskazówkę podstawy prawnej. Odpowiedź przyszła bardzo szybko, z wydziału ZUS-u w Żyrardowie:

,,Zgodnie z ustawą z dnia 13 października 1998 r., o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 roku, poz. 121) art. 35 – we wszystkich dokumentach związanych z ubezpieczeniami społecznymi, w tym z rozliczeniem i opłacaniem składek oraz przyznawaniem i wypłatą świadczeń określonych odrębnymi przepisami, należy podawać:

1)W przypadku ubezpieczonych – numer PESEL, a w razie gdy ubezpieczonemu nie nadano numeru PESEL – serię i numer dowodu osobistego lub paszportu, z zastrzeżeniem ust. 1a;

2)W przypadku płatników składek – numery NIP i REGON, a jeżeli płatnikowi składek nie nadano tych numerów lub jednego z nich – numer PESEL lub serię i numer dowodu osobistego albo paszportu.

1a) W imiennych raportach miesięcznych, o których mowa w art. 41, należy podać numer PESEL, a w razie gdy ubezpieczonemu nie nadano tego numeru – serię i numer dowodu osobistego lub paszportu”.

Nie jestem pewna, czy sprawę za zamknięta będą uważały urzędy gmin, które wydają numer PESEL na wniosek. Przewiduję niestety uznaniowość na szeroką skalę i zwykłą niechęć urzędnika do podejmowania decyzji na korzyść petenta.

12 maja 2015 roku
Marija Jakubowycz

 

Skomentuj

Aktualności
Archiwum

Projekt ‘MIEJSKI SYSTEM INFORMACYJNY I AKTYWIZACYJNY DLA MIGRANTÓW’ jest współfinansowany z Programu Krajowego Funduszu Azylu, Migracji i Integracji oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Projekt LOKALNE MIĘDZYSEKTOROWE POLITYKI NA RZECZ INTEGRACJI IMIGRANTÓW realizowany był w ramach programu Obywatele dla Demokracji, finansowanego z Funduszy EOG.

Projekt LOKALNE POLITYKI MIGRACYJNE - MIĘDZYNARODOWA WYMIANA DOŚWIADCZEŃ W ZARZĄDZANIU MIGRACJAMI W MIASTACH był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Projekt LOKALNE MIĘDZYSEKTOROWE POLITYKI NA RZECZ INTEGRACJI IMIGRANTÓW był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Projekt ‘WARSZAWSKIE CENTRUM WIELOKULTUROWE’ był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

LOKALNE MIĘDZYSEKTOROWE POLITYKI NA RZECZ INTEGRACJI IMIGRANTÓW Projekt realizowany był przy wsparciu Szwajcarii w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej.